Elektroterapia

Elektroterapia wykorzystuje energię elektryczną (prąd stały i zmienny o różnej częstotliwości), w celach diagnostycznych, leczniczych i kosmetycznych. Działanie biologiczne prądu elektrycznego wywołuje odczyn miejscowy i ogólny i w zależności od rodzaju może powodować:

• Pobudzenie nerwów i mięśni,
• Uśmierzenie bólu,
• Złagodzenie stanu zapalnego,
• Zwiększenie ukrwienia tkanek,
• Polepszenie odżywienia tkanek,
• Przyspieszenie przemiany materii,
• Pobudzenie regeneracji tkanek.

Ogólne przeciwwskazania do elektroterapii:
• Choroby nowotworowe (w trakcie leczenia i przebyte),
• Wszczepiony rozrusznik serca, pompa insulinowa i różnego rodzaju stymulatory, implanty i urządzenia elektryczne i inne,
• Okolice z pompami infuzyjnymi i wenflonami,
• Metale w tkankach poddawanych zabiegowi, endoprotezy,
• Porażenia spastyczne i miejscowe zaburzenia czucia,
• Zmiany skórne (wysypki, owrzodzenia, rany, ropne stany zapalne, i inne),
• Stany gorączkowe, procesy zapalne i infekcje ogólne,
• Skaza krwotoczna, krwawienia, menstruacja,
• Osobnicza nietolerancja prądu,
• Zakrzepy, zagrożenie zatorami, zakrzepowe zapalenie żył,
• Miażdżyca zarostowa tętnic w okresie IIb-IV wg Fontaine’a,
• Okolice brzucha, lędźwi i pachwin u kobiet w ciąży,
• Osoby z zaburzonym kontaktem (nieprzytomne, chorzy z afazją, po urazach głowy, dzieci),
• Po zabiegach operacyjnych na mięśnie, których skurcz mógłby zniweczyć efekty leczenia,
• Gałki oczne i przednia powierzchnia szyii oraz tkankę bliznowatą.

W ofercie gabinetu, są następujące prądy elektryczne małej częstotliwości (1-0 kHz) i prądy średniej częstotliwości (1-100 kHz):

1. Galwanizacja (prąd galwaniczny – prąd stały małej częstotliwości).

Wskazania:
• nerwobóle,
• przewlekłe zapalenia nerwów, splotów i korzeni nerwowych,
• zespoły bólowe w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów,
• porażenia wiotkie,
• utrudniony zrost kostny,
• zaburzenia krążenia obwodowego (zwiększenie ukrwienia),
• obrzęki,
• wolno gojące się rany.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

Czas trwania zabiegu 10-20 minut.

Galwanizacja

2. Jonoforeza (prąd stały małej częstotliwości). W zabiegu jonoforezy wykorzystuje się najczęściej prąd galwaniczny, by wprowadzić do organizmu przez skórę odpowiednie leki. Do tego celu stosuje się różnego rodzaju związki ulegające dysocjacji elektrolitycznej (kwasy, zasady, sole). Są to leki pod postacią roztworów różnych związków, żele zawierające substancje czynne, czy wody mineralne.

Wskazania jak do zabiegu galwanizacji a ponadto:
• przykurcze;
• blizny,
• odmrożenia,
• owrzodzenia troficzne,
• stany pourazowe stawów i mięśni,
• zapalenia okołostawowe,
• stany zapalne tkanek miękkich i mięśniobóle,
• urazy sportowe, przeciążenia stawów i ścięgien.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii a ponadto:
• uczulenie na dany lek,
• ciąża.

Czas trwania zabiegu 10-20 minut.

Jonoforeza

3. Elektrostymulacja (prąd impulsowy małej częstotliwości): Celem tej terapii jest wywołanie skurczu mięśnia – trening mięśniowy, wykorzystywany w rehabilitacji mięśni porażonych wiotko, w zanikach mięśniowych prostych. Elektrostymulacja wykorzystywana jest także w zabiegach kosmetycznych.

Wskazania:
• zwiększenie siły mięśniowej oraz poprawa innych cech motorycznych mięśni,
• pobudzenie odnerwionych lub przeszczepionych mięśni,
• zapobieganie zanikom mięśni,
• zniesienie bólu,
• poprawa ukrwienia kanek.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

Czas trwania zabiegu do 5 minut lub 1-3 serie po 5-20 skurczów mięśnia.

3a. Elektrodiagnostyka (prąd stały i zmienny małej częstotliwości): Celem jest zbadanie pobudliwości nerwów i mięśni w celu określenia parametrów do elektrostymulacji.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

4. Prądy Diadynamiczne (prąd stały i zmienny małej częstotliwości): Są to prądy, które posiadają właściwości bodźcowe prądów o zmiennej częstotliwości oraz właściwości przeciwbólowe, naczynioruchowe i pobudzające układ nerwowo-mięśniowy prądu stałego małej częstotliwości. Poprzez kombinację 2 częstotliwości i modulację ich amplitudy powstaje 6 podstawowych rodzajów prądów diadynamicznych (MF, DF, CP, LP, RS, MM).

Stosowane kombinacje prądów diadynamicznych i ich główne właściwości:
DF, CP, LP – działanie przeciwbólowe,
DF, MF, CP – działanie przekrwienie i odżywcze,
DF, CP, LP – zmniejsza napięcia mięśniowe,
RS, MM – stymuluje mięśnie w zaniku prostym lub nieznacznym niedowładem.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

Czas trwania zabiegu do 12 minut.

Prądy Diadynamiczne

5. Prąd Traberta/prąd ultrabodźcowy (prąd stały-zmniejszony komponent i zmienny małej częstotliwości): Ten rodzaj elektroterapii wykazuje silne działanie przeciwbólowe. Wywołuje drżenie mięśni i ich wibrację powodując rozluźnienie mięśni. Przyczynia się to do zwiększenie efektu przeciwbólowego.

Wskazania:
• nerwobóle i mięśniobóle,
• zmiany zwyrodnieniowe stawów,
• zmiany po urazach mięśni i stawów,
• zaparcia,
• zaburzenia krążenia obwodowego.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

Czas trwania zabiegu 8 – 15 minut.

6. Elektroakupunktura (prąd zmienny małej częstotliwości): Zabieg wykonywany za pomocą elektrody punktowej. Stymulując określony punkty w ciele, aktywuje się organizmu w:

• łagodzeniu ostrych infekcji i zmniejszeniu bólów  przewlekłych i pourazowych,
• walki z otyłością i nałogami,
• zmniejszenia stresów i depresji oraz wzmacniania odporności immunologicznej,
• walki z nie gojącymi się ranami, zmarszczkami, bliznami i napięciami mięśni.
• wspomaganiu do walki z innymi dysfunkcjami.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

Czas trwania zabiegu do 20 minut.

elektroakupunktura

7. Tonoliza (prąd zmienny małej częstotliwości) Jest to elektrostymulacja mięśni porażonych spastycznie. Zabieg polega na stymulowaniu mięśni rozciągniętych w chwili wyeliminowanego napięcia mięśni spastycznych.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

Czas trwania zabiegu do 20 minut.

8. TENS (prąd zmienny małej częstotliwości): Jest to przezskórna elektryczna stymulacja nerwów. Jest to zabieg służący do objawowego leczenie ostrych i przewlekłych zespołów bólowych. Wyróżnia się 3 podstawowe odmiany tej metody: TENS konwencjonalny, TENS APL – akupunkturowy, Hipersytmulację TENS.

Wskazania to terapii TENS to przewlekłe i ostre zespoły bólowe wynikające z różnych przyczyn:
• stany pooperacyjne i pourazowe,
• choroby reumatyczne,
• choroby wewnętrzne,
• choroby neurologiczne,
• choroby ortopedyczne,
• choroby ginekologiczne,
• migreny,
• bóle zębów i inne.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii.

Czas trwania zabiegu do 20 minut.

9. Prądy Nemecka/Interferencyjne (prąd zmienny średniej częstotliwości): Są to prądy interferencyjne, czyli powstające z nakładania się 2 lub więcej fal, prowadzące do wzmocnienia fali wypadkowej. Zabieg można wykonać za pomocą interferencyjnego pola statycznego (metoda statyczna) lub dynamicznego (metoda kinetyczna polegająca na zmianie w czasie trwania zabiegu ułożenia elektrod). W zależności od zastosowanej częstotliwości, uzyskuje się inne działanie terapeutyczne.

Wskazania do terapii tymi prądami, dotyczą głównie różnego rodzaju dysfunkcji mięśni (np. zaniki mięśniowe, zaburzenia czynnościowe mięśni, osłabione unerwienie mięśni i inne). Terapię tą stosuje się również w reumatyzmie tkanek miękkich, obwodowych neuropatiach i w początkowym okresie zaburzenia krążenia obwodowego.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii oraz:
• stany zapalne tętnic i żył,
• skłonność do zakrzepów,
• żylaki,
• ostre zapalenia w obrębie brzucha,
• stwardnienie rozsiane,
• bóle o niejasnej etiologii,
• choroba Parkinsona,
• ciąża,
• krwawienia ginekologiczne,
• miastenia.

Czas trwania zabiegu 5-20 minut.

10. Prądy KOTSA/rosyjska stymulacja (prąd zmienny średniej częstotliwości): Zabieg tymi prądami, wykonuje się w celu stymulacji mięśni w zaniku prostym oraz jako trening mięśniowy u sportowców, w celu zwiększenia siły i masy mięśni oraz w zabiegach modelujących sylwetkę.

Przeciwwskazania: jak przeciwwskazania ogólne do elektroterapii oraz:
• świeże naderwania mięśni i ścięgien,
• zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.

Czas trwania zabiegu 10-20 minut.

11. Terapia skojarzona (łączona). Elektroterapię (prądy TENS, prądy niskiej częstotliwości, prądy Nemeca) można łączyć w jednym zabiegu z innymi metodami fizykalnymi np. z ultradźwiękami, laseroterapią lub magnetoterapią. Łącząc działanie wybranych zabiegów powstaje silniejszy efekt terapeutyczny (przeciwbólowy, przeciwzapalny) w tkankach. Metodyka wykonania zabiegu jest taka sama jak do elektroterapii i skojarzonego z nim zabiegu fizykalnego.

Terapię skojarzoną można zastosować w przypadkach:
• Chorób zwyrodnieniowych stawów (kończyn i kręgosłupa),
• Stanów pourazowych,
• Stanów zapalnych mięśni, ścięgien, okolic okołostawowych,
• Zespołów bólowych kręgosłupa (np. bóle okolicy lędźwiowo-krzyżowej, rwa kulszowa, rwa barkowa),
• Nerwobóle,
• Inne.

Przeciwwskazania są takie same jak do elektroterapii i skojarzonego z nim zabiegu fizykalnego.

Czas trwania zabiegu 10-20 minut.

Terapia Skojarzona

Opis na podstawie:
1. A. Bauer, M. Wicheć, Przewodnik Metodyczny Po Wybranych Zabiegach Fizykalnych, wyd. Markmed Rehabilitacja S.C., str. 37-189.
2. A.Straburzyńska-Lupa, G. Straburzyński, Fizjoterapia, wyd. 3, PZWL, Warszawa, 2007, str. 439-569.