Ultradźwięki

Ultradźwięki są rodzajem mechanoterapii (drgania mechaniczne). W fizykoterapii najczęściej wykorzystuje się częstotliwości z zakresu 0,8 do 3 MHz. Zabieg ultradźwięków ma działanie miejscowe i ogólne. Zmiany miejscowe powstające w momencie nadźwiękawiania. Są to zmiany mechaniczne (mikro-masaż), zmiany termiczne (przegrzanie tkanek) i zmiany fizykochemiczne (wpływ ultradźwięków na koloidy tkankowe). Zamiany ogólne zachodzą na skutek nadźwiękawiania korzeni, splotów czy zwojów nerwowych, co wywołuje reakcje odruchowe w dysfunkcyjnych narządach. Dodatkowo dochodzi też do stymulacji układu współczulnego.

Terapię ultradźwiękami stosuje się przy pomocy środka sprzęgającego, którym może być woda (wówczas okolica poddana zabiegowi i głowica aplikatora, znajdują się w wodzie) lub żele, wazelina, olej parafinowy.

Wskazania do ultradźwięków są bardzo rozległe, należą do nich między innymi:
• Przewlekłe choroby reumatyczne w okresach niezapalnych,
• Zapalenia okołostawowe, artrozy,
• Choroby ścięgien i przyczepów mięśni,
• Przykurcze,
• Blizny – w celu ich zmiękczania,
• Stany pourazowe,
• Zespoły bólowe kręgosłupa,
• Mialgie, miogelozy, zwiększone napięcia mięśniowe,
• Astma oskrzelowa,
• Bóle ucha,
• Neuralgia półpaścowi,
• Ostroga piętowa, osteofity,
• I inne.

Przeciwwskazania do ultradźwięków:
• Choroby nowotworowe (w trakcie leczenia i przebyte),
• Okolice: serca, płuc i narządów wewnętrznych jamy brzusznej, mózgu, jąder, guzów, oczu, rdzenia przedłużonego-kark powyżej C3,
• Wszczepiony rozrusznik serca i inne implanty i urządzenia elektryczne,
• Metal w miejscu zmian chorobowych,
• Ciąża,
• Do 8 miesięcy po naświetleniach RTG,
• Po wszczepieniu sztucznych implantów (np. akryl, polietylen),
• Zaburzenia krzepnięcia krwi,
• Zakrzepica, zakrzepowe zapalenie żył, żylaki,
• Ostre objawy zapalne,
• Zaawansowane zwapnienie naczyń,
• Zmiany skórne zwłaszcza w przebiegu chorób zakaźnych,
• Okolica kości a zwłaszcza nasad kości u dzieci,
• Stan ogólnego wyniszczenia organizmu.

Ultradźwięki - Fizykoterapia

Czas trwania zabiegu krótki 1-3 minut,
Czas trwania zabiegu średni 4-9 minut,
Czas trwania zabiegu długi 10-15 minut.

Fonoforeza (ultafonoforeza, ultrasonoforeza). Jest to zabieg wykorzystujący ultradźwięki do wprowadzenia przez skórę leków rozpuszczonych w substancji sprzęgającej lub po nałożeniu leku bezpośrednio na skórę np. żelu. Metodyka, i przeciwwskazania są takie same jak do ultradźwięków ale należy dodatkowo uwzględnić wystąpienie nadwrażliwości na dany lek lub uczulenia.

Fonoforeza

Terapia łączona (skojarzona). Ultradźwięki można łączyć w jednym zabiegu z innymi metodami fizykalnymi np. z elektroterapią (TENS, prądy niskiej częstotliwości, prądy modulowane średniej częstotliwości). Metodyka, i przeciwwskazania są takie same jak do ultradźwięków i elektroterapii.

Opis na podstawie:
3. A. Bauer, M. Wicheć, Przewodnik Metodyczny Po Wybranych Zabiegach Fizykalnych, wyd. Markmed Rehabilitacja S.C., str. 229-253.
4. A.Straburzyńska-Lupa, G. Straburzyński, Fizjoterapia, wyd. 3, PZWL, Warszawa, 2007, str. 616-643.